Highlight Activities 2026: Genetic diversity of the freshwater clam Corbicula fluminea from its native range in the mainland Southeast Asia
ความหลากหลายทางพันธุกรรมของหอยน้ำจืด Corbicula fluminea จากถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
Researchers studied the Asian clam Corbicula fluminea, a species famous for aggressively invading rivers in Europe and the Americas, to understand how it lives in its native home of mainland Southeast Asia (Thailand, Laos, and Vietnam).
In invaded regions, these clams are known to have very low genetic variety because they reproduce by cloning themselves without mating.
By examining the DNA of native clams, scientists found that while one part of their DNA showed more variety than the invasive populations abroad, their overall genetic makeup was still surprisingly identical.
This means that even in their native habitats, these clams primarily reproduce by cloning, which was further confirmed by physical checks of their reproductive cells.
This cloning ability is likely a key reason why they are so successful at spreading and taking over new environments globally.
นักวิจัยได้ทำการศึกษาหอยกาบน้ำจืด Corbicula fluminea ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะสายพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกรานและแพร่กระจายตามแหล่งน้ำในยุโรปและอเมริกาอย่างหนัก เพื่อทำความเข้าใจระบบพันธุกรรมของพวกมันในถิ่นกำเนิดตามธรรมชาติอย่างเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ไทย ลาว และเวียดนาม)
ในพื้นที่รุกราน หอยเหล่านี้มีความหลากหลายทางพันธุกรรมต่ำมากเพราะพวกมันขยายพันธุ์ด้วยการโคลนนิ่งตัวเองแบบไม่อาศัยเพศ
จากการตรวจสอบดีเอ็นเอ (DNA) ของหอยในถิ่นกำเนิด นักวิทยาศาสตร์พบว่าแม้ดีเอ็นเอส่วนหนึ่งจะมีความหลากหลายมากกว่ากลุ่มที่ไปรุกรานต่างประเทศ แต่พันธุกรรมโดยรวมกลับเหมือนกันแทบทั้งหมด
สิ่งนี้ชี้ให้เห็นว่าแม้แต่ในถิ่นกำเนิดเอง หอยเหล่านี้ก็ยังคงเน้นการขยายพันธุ์ด้วยการโคลนนิ่งตัวเองเช่นเดียวกัน ซึ่งยืนยันได้จากการตรวจสอบลักษณะเซลล์สืบพันธุ์
และความสามารถในการโคลนนิ่งนี้เองที่เป็นกุญแจสำคัญทำให้ประสบความสำเร็จในการแพร่กระจายและรุกรานแหล่งน้ำใหม่ๆ ทั่วโลกได้อย่างรวดเร็ว
🌏 งานวิจัยครั้งนี้สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
เป้าหมายที่ 15. ปกป้อง ฟื้นฟู และสนับสนุนการใช้ระบบนิเวศบนบกอย่างยั่งยืน จัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน ต่อสู้การกลายสภาพเป็นทะเลทราย หยุดการเสื่อมโทรมของที่ดินและฟื้นสภาพกลับมาใหม่ และหยุดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ
และมุ่งในประเด็นเป้าหมายย่อย 15.1 สร้างหลักประกันว่าจะมีการอนุรักษ์ การฟื้นฟู และการใช้ระบบนิเวศบนบกและแหล่งน้ำจืดในแผ่นดิน รวมทั้งบริการทางระบบนิเวศอย่างยั่งยืน
📚 Publication
Pootanon, P., Kongrit, C., Inkhavilay, K., Jeratthitikul, E. 2026. Genetic diversity of the freshwater clam Corbicula fluminea from its native range in the mainland Southeast Asia. Hydrobiologia. Doi: 10.1007/s10750-026-06234-8.